GERİ
ANA SAYFA
 
 
TBMM 1. DÖNEM KÜTAHYA MİLLETVEKİLLERİ
 
 
HAYDAR BEY
 
 

            Haydar Bey, 1872 yılında Serez’de doğmuştur. Mehmet Emin Efendi’nin oğludur. İlk ve orta öğrenimini ailenin göç ettiği Manisa’da tamamladıktan sonra yüksek öğrenimini İstanbul Hukuk Fakültesi’nde tamamlamıştır. Bir süre Hâkimlik ve Ceza Mahkemesi Başkanlığı yapmıştır.  II. Meşrutiyetin ilanından sonra İttihat ve Terakki Fırkası’nda politikaya girerek Osmanlı Mebussan Meclisi’nin I. Dönemi için 17 Ekim 1908 tarihinde yapılan seçimlerde Saruhan (Aydın) Livası’ndan milletvekili olmuştur. Haydar Bey, Mebussan Meclisi’nde, Adalet, Milli Eğitim ve iç tüzük komisyonlarında çalışmıştır. Milli Eğitim Komisyonu’nun sözcülüğünü yapmıştır. II. ve III. Dönemlerde yeniden seçilmiştir.  Bu görevi, Osmanlı Mebusan Meclisi’nin son toplantısında Misak-ı Milli’yi (Milli Andı) kabul etmesi üzerine 16 Mart günü İstanbul’un İtilaf devletlerince resmen işgal edilmesi ve 18 Mart 1920 günü Mebusan Meclisi’nin İtilaf kuvvetlerince basılıp dağıtılmasından sonra, Padişah tarafından resmen kapatıldığı 11 Nisan 1920 yılına kadar sürdürmüştür. Meclisten ayrıldıktan sonra Uşak’ta Avukatlık yapmaya başlayan Haydar Bey, Yurdumuzun işgal edilmesi üzerine Milli Mücadele’ye katılmıştır. Haydar Bey, TBMM’nin Birinci Dönemi için 16 Mart tarihli genelge doğrultusunda, 4 Nisan 1920 tarihinde Kütahya’da yapılan seçimde Kütahya Milletvekili olarak seçilmiş, 23 Nisan 1920 günü Meclis’in açılısında hazır bulunmuştur. Uşak’ta halk tarafından oluşturulan Hücum Taburu eşliğinde bando mızıka ile Meclis’e uğurlanan Haydar Bey, trene binmeden halka hitaben kısa bir konuşma yapmıştır. Konuşmasında şunları söylemiştir. “ Efendiler, hiçbir kıymetim, hiçbir meziyetim olmadığı halde beni TBMM üyeliğine seçmenizden dolayı teşekkür ederim. Eğer biz vazifemizi hakkıyla yaparsak bu çalgılarla karşılarsınız, yoksa sopalarla. Efendiler, sopalarla!” Haydar Bey, 25 Nisan günü Başkanlık Divanı’nın oluşturulmasında kâtip üyeliğe seçilmiş, bu görevini II. ve III. Dönemlerde de sürdürmüştür. Ayrıca Tasarı Komisyonu’nda da çalışmıştır. 22 Kasım 1920 tarihinde Meclis tarafından Eskisehir İstiklal Mahkemesi Üyeliğine seçilmiştir. Mahkemenin görevinin son bulduğu 17 Şubat 1921 tarihinde Meclis çalışmalarına geri dönmüştür. 5 Ocak 1922 tarihinde hastalık nedeniyle Şubat ayı sonuna kadar izin almıştır. Hastalığının devamı üzerine izni iki ay uzatılmış, 6 Nisan 1922 tarihinde felç geçirerek hastanede tedavi altına alındığı, Kayseri Mutasarrıflığı tarafından Meclis Başkanlığı’na bildirilmiştir. Bunun üzerine 15 Nisan tarihinde, iyileşinceye kadar ödeneği tam olarak ödenmek üzere izinli sayılması kararlaştırılmıştır. Cemil Bey Kütahya Milletvekili ve arkadaşları ile Karesi (Balıkesir) Milletvekili Hasan Basri Bey, 7 Nisan 1923 tarihinde Meclis Başkanlığı’na verdikleri kanun teklifleri ile halen felçli olan ve iyileşme imkânı olmayan, 1908’den beri milletvekilliği yapan arkadaşlarına Vatana hizmet aylığı bağlanmasını önerdilerse de, bu ancak II. Dönem’de 13 Nisan 1924 tarihinde gerçekleşmiştir. Bu kanunla Haydar Bey’e ayda 25 lira aylık bağlanmıştır. Haydar Bey’in nüfus kaydı bulunamaması nedeniyle medeni hali, yakınları ve ölüm tarihi tespit edilememiştir. Ancak 1934 yılında Manisa Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan veraset davasından ve 1934 yılı içinde vatani hizmet aylığının kesilmesinden dolayı, bu tarihten önce vefat ettiği anlaşılmaktadır. (4)

ana sayfa