Cengiz ÇETİNTAŞ     cencetintas@gmail.com
GERİ    
 

             Terakkiperver Cumhuriyet Partisinin muhalefette yer almasıyla siyasi hayatta yepyeni bir aşamaya varılmış, cumhuriyet rejiminin demokratik gereği olan çok partili düzen başlamıştı. Bu durum cumhuriyet rejiminde ilerleyişin ve cumhuriyetin hedefine varışın kaçınılması imkansız zorunlu bir sonucuydu. Ne var ki Halk Partisinin radikal kanadı bu gerçeği kolayca kabul edemiyorlardı. Bu radikal kanat hemen harekete geçerek bir takım tedbirler almaya başladı. İlk iş olarak parti adının önüne cumhuriyet kelimesini ekleyip Cumhuriyet Halk Partisi yaptılar. Sonra, artık teşkilatlı bir duruma gelmiş olan muhalefetin karşısına daha güçlü ve daha liberal bir hükümetle çıkmayı düşünmeye başladılar. 20 Kasım 1924 tarihinde yapılan Parti Grubu toplantısında İsmet Paşa'nın sıkıyönetim isteğini, muhalefetin eline bir koz vermeyi önlemek için reddettiler. Bunun üzerine Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa'nın isteğiyle İsmet Paşa Hükümeti istifa etti. Yeni Hükümet Mustafa Kemal Paşa'nın yakın arkadaşı Meclis Başkanı Ali Fethi Bey tarafından 22 Kasım 1924 tarihinde kuruldu. 27 Kasım 1924 tarihinde Hükümet programı Meclis Genel Kurulunda okundu ve İsmet Paşa Hükümeti ile son derece sert çatışan muhaliflerin de evet oyu vermesiyle Hükümet oybirliğiyle güvenoyu aldı. Çok partili siyasi hayatın başlaması büyük etkiler yapmış, hatta Cumhuriyet Halk Partililer bile ılımlı, ılımsız diye birbirlerinden ayrılmaya başlamışlardı. Cumhuriyet Halk Partisi bir derlenip toparlanma ve Terakkiperver Cumhuriyet Partisine cephe almak çabası içine girmişlerdi. Hükümetin ilk karşılaştığı sorun mübadil göçmenlerin yerleştirilmeleri sorunu oldu. Bu sorun özellikle iskân edilecek nüfusun çokluğu, şehir ve çevresinin yanmış yıkılmış hali, idarecilerin tecrübesizliği ve mali imkanların yetersizliğinden kaynaklanmaktaydı. Bazı muhacirlerin fırsatçılıkla fazla mal alma teşebbüsleri ile bu sorunların üstesinden gelmekle görevli kişilerin yetkilerini kötüye kullanmaları buna ilave edilebilir. Meclisteki sert tartışmalar işi Mübadele Bakanlığının lağvedilmesine kadar kadar götürdü.                                                                  (Devamı...)  

 
  E-KİTAP