Cengiz ÇETİNTAŞ     cencetintas@gmail.com
GERİ    
            
          Cumhuriyet'in ilk Hükümeti göreve başlar başlamaz yapısal değişiklerin adımları atılmaya başlanmıştı. 3 Mart 1924 günü Meclisin kabul ettiği Halifeliğin kaldırılması, Din işleri Bakanlığının yerine Diyanet İşleri Genel Müdürlüğünün kurulması, Genel Kurmay Başkanlığının Kabine dışına çıkarılması ve Eğitim Öğretimin birleştirilmesi kararları, yeni rejimin temellerinin atılmasında önemli yapısal değişikliklerdi. Parlamenter rejimlerde böylesine önemli değişiklikler olduğunda yeni esaslara göre hükümet kurulmasına imkân tanımak maksadıyla mevcut bakanlar kurulunun istifası gerekiyordu. Öyle de oldu ve Başbakan İsmet Paşa Cumhurbaşkanına Hükümetin istifasını sundu. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa Hükümeti kurması görevini tekrar İsmet Paşa'ya verdi. İsmet Paşa, Din İşleri Bakanlığını ve Genel Kurmay Başkanlığını Hükümet listesinden çıkartarak ve İktisat Bakanlığını  Ticaret ve Tarım bakanlıkları şeklinde ikiye ayırarak yeni Hükümet listesini oluşturdu ve Cumhurbaşkanına sundu. Mustafa Kemal Paşa Hükümet listesini onaylayarak bir teskere ile Meclise gönderdi. Meclis Genel Kurulunda yapılan güvenoylamasında İkinci TC Hükümeti oybirliği ile güvenoyu alarak göreve başladı. Birinci TC Hükümeti tarafından Şer-i Mahkemeleri ile Yargıtay'daki Şer-iye Dairesini kaldıran ve mahkemeleri yeniden düzenleyen iki kanun tasarısı daha önce Meclise verilmişti. Yeni Hükümet ilk iş olarak bu tasarıların Meclis gündemine alınmasını sağladı. Hızla komisyonlardan geçip Genel Kurula gelen iki tasarı birleştirilerek görüşüldü ve 8 Nisan 1924 tarihinde yasalaştı. Böylelikle hukuk alanında ikiliğe son verilerek yargı birliği sağlandı. Sıra Türkiye Cumhuriyetinin ilk Anayasasına gelmişti. Cumhuriyet ilan edildikten sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi yeni bir anayasa yapma sorunuyla karşı karşıya kalmıştı. 1876 Kanunu Esasisi hala yürürlükte idi. Anayasa ilkelerini düzenleyen 1921 Teşkilatı Esasiye Kanunu da Cumhuriyetin ihtiyaçlarını karşılayacak derecede ayrıntılı değildi. Büyük Millet Meclisi, yeni bir anayasa yapmak için özel olarak seçilmiş bir kurucu meclis de değildi. Anayasa tasarısı Anayasa Komisyonu tarafından hazırlandı.                                    (Devamı...)  
 
  E-KİTAP