Cengiz ÇETİNTAŞ     cencetintas@gmail.com
GERİ    
            
          23 Nisan 1920 tarihinden beri Türkiye Büyük Millet Meclisi, milli egemenlik esasına göre ülkeyi yönetiyordu. Bu, adı konulmamış bir cumhuriyet yönetimiydi. Ancak Hükümet, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti adını taşıyor, Meclis Başkanı aynı zamanda Hükümet Başkanlığı da yapıyordu. Bu sistem içinde devlet başkanlığı boş görünüyordu. Yasama ve yürütme yetkilerine sahip TBMM, olağanüstü yetkiler taşımakta ve kurucu meclis hüviyetinde çalışmaktaydı. TBMM'nin hükümet sistemi ilk bakışta meclis hükümeti niteliklerini taşırken, uygulamada ise parlamenter sistem ilkelerine uygun olarak işlemiştir. Hükümetin "Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti" ismini taşıdığı, Meclis Başkanının aynı zamanda hükümet ve devlet başkanı olduğu, hükümet üyelerinin vekil olarak tanımlandığı ve Meclis tarafından ve bizzat kendi üyeleri arasından seçildiği Meclis Hükümeti sistemi, ileride yerini cumhuriyet yönetimi sistemine bırakacaktı. Yeni devletin ismi henüz cumhuriyet değildir. Genel özellikleri ve idare tarzı ile bunun aslında cumhuriyet olduğu açıkça görülebilmekteydi. Ancak bu kelimenin söylenmesi ilk zamanlarda sakınca yaratabilirdi. Henüz Milli Mücadelenin devam ettiği günlerde, 20 Ocak 1921 tarihinde kabul edilen ve Anayasa hükümlerini belirleyen Teşkilatı Esasiye Kanununun 1.Maddesinde "Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir." deniliyordu. Bu da, yeni rejimin ilan edilmemiş bir cumhuriyet olduğunu gösteriyordu. Böylece başkansız bir cumhuriyet kurulmuş, milli irade tek bir merkezde toplanmıştır. Ayrıca bir devlet başkanı olmadığı için Meclis Başkanı olan Mustafa Kemal Paşa, Devlet Başkanı görevini de üstlenmiştir. Bu Kanun ile kuvvetler birliği ilkesi ve Meclis Hükümeti sistemi benimsenmiş, egemenliğin hanedana değil, Millete ait olduğu kabul edilmiştir. Bu Kanun, milli egemenliği esas alan ve Vatanın kaderine milli egemenliğin tek temsilcisi olan Millet Meclisinin el koymasını mümkün kılan bir siyasi ve hukuki belge olarak tarihimize geçmiştir.                                                                                        (Devamı...)  
 
  E-KİTAP